پنجشنبه, 4 مرداد 1403
مشروح خبر :: از سیراب شدن کام تشنه مردم مناطق بی‌آب تا آشنایی بیش از ۲ میلیون دانش‌آموز با چالش‌های آب

با گام بلند وزارت نیرو در بخش آب محقق شد؛

از سیراب شدن کام تشنه مردم مناطق بی‌آب تا آشنایی بیش از ۲ میلیون دانش‌آموز با چالش‌های آب

وزارت نیرو در دولت سیزدهم با اولویت قراردادن طرح‌های آبرسانی میزان ۱۶۵۳۰ لیتر آب به مناطق کم آب و بی‌آب کشور رسانده تا کام تشنه مردم این مناطق سیراب شود.

به گزارش شبکه خبری آب ایران، ایران با بارشی معادل یک سوم متوسط بارش دنیا و یک دوم متوسط بارش آسیا و قرار گرفتن در منطقه‌ای خشک و کم آب، با چالش مدیریت آب روبروست. به طوری که مسئله آب و منابع آبی را در کشور ما به یک مسئله مهم و استراتژیک تبدیل کرده است.

کشور ما دو دهه درگیر خشکسالی‌های پی‌درپی بوده و این امر سبب شده تا در کنار مصرف بی‌رویه آب و افزایش جمعیت، سرانه منابع آب تجدیدپذیر کشور کاهش یافته و به حدود ۱۳۰۰ مترمکعب به ازای هر نفر در سال برسد، که براساس شاخص‌های بین‌المللی در شرایط تنش آبی قرار دارد.

در دهه اخیر میزان بارش، نوسانات زیادی داشته است به طوری که هم کمترین میزان بارش و هم یکی از پربارش‌ترین سال‌ها در این دوره تجربه شده است. همین مسئله بخش آب کشور را هم با موضوع کاهش بارش و کمبود شدید آب و هم با سیل و خسارات ناشی از آن روبرو بوده است.

رشد روزافزون جمعیت شهرها، افزایش سطح بهداشت عمومی، نیاز گسترده به محصولات غذایی، محدودیت منابع آب شهرها، آلودگی منابع آب، تثبیت قیمت‌ها، فرسودگی شبکه‌های تأمین و توزیع و سایر مواردی که بهره‌برداری از همین منابع اندک آب را نیز دچار چالش کرده و بر پیچیدگی مدیریت منابع آب در کشور افزوده است.

مدیریت منابع آب ایران به عنوان متولی بخش آب کشور و از زیر مجموعه‌های وزارت نیرو تلاش کرده است تا برنامه‌های دولت سیزدهم در حوزه آب را به طور دقیق دنبال کرده و نتایج مطلوب آن، کام مردم را شیرین کند.

در این میان تأمین آب شرب جوامع شهری و روستایی یکی از مأموریت‌های اصلی بخش آب است که در سالیان اخیر به دلیل خشکسالی‌های متوالی و مصرف بالای آب شرب شهرها، به مسأله اصلی تصمیم‌گیران بخش آب تبدیل شده است.

این دولت توجه خاص خود را در مناطقی معطوف کرد که با بیشترین چالش‌های کم یا بی‌آبی مواجه است. از جمله می‌توان به استان سیستان و بلوچستان اشاره کرد. عدم دریافت حقآبه رودخانه هیرمند بر موقعیت خشک جغرافیایی آن افزوده است اما وزارت نیرو با همت شبانه‌روزی و با تدوین و طراحی برنامه‌های مدون، نه تنها آب شرب این استان را تأمین کند بلکه درصدد تأمین آب کشاورزی و صنعت آن نیز برآمده است.

وزارت نیرو با اجرای مأموریت‌های گسترده‌ اعم از ساخت و بهره‌برداری سد در اقصی نقاط کشور تا راه‌اندازی شبکه‌های آبیاری برای مناطق کم یا بی‌آب، تدوین و اجرای طرح مهم احیا و تعادل‌بخشی‌ منابع‌ آب زیرزمینی و اجرای طرح‌های نوین آب‌رسانی درصدد تحقق‌بخشی به برنامه‌های دولت سیزدهم در بخش آب است.

سدهای به بهره‌برداری رسیده

در یک سال گذشته مجموع حجم مخازن سدهای به بهره‌برداری رسیده به ۲۶۸۸ میلیون ‌متر مکعب رسیده است. سد «چمشیر» در استان کهکیلویه و بویراحمد با حجم مخزن ۲۳۰۰ میلیون مترمکعب، سد «سیازاخ» با حجم مخرن ۲۳۰ میلیون‌متر مکعب، سد «ژاوه» با حجم مخزن ۹۵ میلیون‌متر مکعب در استان کردستان، سد «عنبران» در استان اردبیل با حجم مخزن یک ‌میلیون مترمکعب و سد تنظیمی «قیزقلعه» در استان آذربایجان شرقی با حجم مخزن ۶۲ میلیون مترمکعب از جمله سدهای به بهره‌برداری رسیده در دولت سیزدهم است.

سدهای آبگیری شده

طی ۲ سال اخیر مدت مجموع مخازن سدهای آبگیری شده در کشور ۳۹۶ میلیون ‌متر مکعب ‌‌‌بوده است که شامل سد «کهیر» با حجم مخزن ۳۴ میلیون‌متر مکعب و سد «شهری‌کور (نهنگ‌)» با حجم مخزن ۱۰۳ میلیون‌ متر معکب در استان سیستان بلوچستان، سد «گلمندره» در استان خراسان شمالی با حجم مخزن ۲۹ میلیون‌متر مکعب، سد «گرمی‌‌چای»‌ در استان آذربایجان شرقی با حجم مخزن ۴۰  میلیون متر مکعب، سد «باغان» در استان بوشهر با حجم مخزن۳۲ میلیون‌ متر مکعب، سد «گردیان» در استان ارس با حجم مخزن ۹ میلیون متر مکعب و سد «عمارت» در استان اردبیل با حجم مخزن ۱۸۳ میلیون‌متر مکعب است.

نیروگاه‌های برق‌آبی

ظرفیت‌ نیروگاه‌های‌ برق‌آبی از ابتدای انقلاب اسلامی ١٨٠٣ مگاوات بوده است. در ابتدای دولت سیزدهم به ١٢١٨٧ مگاوات و تا شهریور سال ١٤٠٢ به ١٢٢٤٢ مگاوات رسیده است. همچنین حداکثر توان تولید شده نیروگاه‌های‌ برق‌آبی‌ در سال ۱۴۰۱ به ٨٦٦١ مگاوات رسید که ٥/١٤ درصد برق تولیدی در شبکه سراسری برق‌ را شامل می­شده است. در سال ۱۴۰۲ حداکثر توان تولید شده نیروگاه‌های‌ برق‌آبی‌ به ٩٥٦٤ رسید که ٥/١٥ درصد برق تولیدی در شبکه سراسری برق‌ را شامل شده است.

       
       
 

شبکه آبیاری و زهکشی

در این مدت شبکه‌های آبیاری و زهکشی با مساحت اراضی تحت پوشش ۹۱۰۰ هکتار احداث شده­اند که عبارتند از: آبیاری‌ و زهکشی‌ «مروک» شرکت آب منطقه‌ای‌ لرستان با مساحت‌ اراضی‌ تحت‌ پوشش۱۳۰۰‌ هکتار، آبیاری‌ و زهکشی‌ «کمندان» شرکت آب منطقه‌ای‌ لرستان با مساحت اراضی تحت پوشش۶۵۰ هکتار، آبیاری‌ و زهکشی‌ «سهند»، شرکت آب منطقه‌ای آذربایجان شرقی با مساحت اراضی تحت پوشش۲۹۵۰ هکتار، آبیاری‌ و زهکشی‌ «آیدوغموش» شرکت آب منطقه‌ای آذربایجان شرقی با مساحت اراضی تحت پوشش ۱۵۰۰هکتار، آبیاری‌ و زهکشی‌ «شهرچای»‌ شرکت آب منطقه‌ای‌ آذربایجان غربی‌ با مساحت اراضی تحت پوشش ۲۷۰۰ هکتار.

طرح‌های آّبرسانی

دولت سیزدهم در مناطق مختلف مجموعاً ۱۶۵۳۰ لیتر آب در ثانیه طرح آب‌رسانی اجرا کرده است. آّب‌رسانی‌ به‌ شهر میانه‌ با ظرفیت ٤٥٠ لیتر در ثانیه، آب‌رسانی‌ به‌ ایوان با ظرفیت ٢٣٠ لیتر در ثانیه، آبرسانی‌ به‌ شهرهای‌ رودسر، چابکسر، واجارگاه، رحیم‌‌آباد و املش ‌با ظرفیت ٤٥٢ لیتر در ثانیه و آب‌رسانی‌ به‌ قم‌ از سد «کوچری»‌ با ظرفیت ۶۶۰۰ لیتر در ثانیه در قالب این طرح انجام شده است. 

علاوه بر این، آب‌رسانی‌ به‌ شهرهای‌ بم‌ و بروات با ظرفیت ٣٠٠ لیتر در ثانیه، آب‌رسانی‌ به‌ شهر شیراز با ظرفیت ۳۰۰۰ لیتر در ثانیه، آب‌رسانی‌ از سد «تبارک‌آباد» به‌ قوچان با ظرفیت ٢٣٨ لیتر در ثانیه، آب‌رسانی‌ از سد «تالوار» به‌ شهر همدان با ظرفیت ٩٠٠ لیتر در ثانیه، آب‌رسانی‌ به‌ شهرهای‌ ارسنجان با ظرفیت ٢٢٠ لیتر در ثانیه از جمله طرح‌های آبرسانی بوده است که توسط شرکت‌های آب منطقه‌ای استان‌ها انجام شده است.

عملیات آب‌رسانی‌ به‌ شهر اندیمشک‌ با ظرفیت۴۰۰ لیتر در ثانیه، آب‌رسانی‌ به‌ تویسرکان با ظرفیت ۳۸۰ لیتر در ثانیه، فاز اول آب‌رسانی‌ به‌ شهرهای‌ غرب گیلان تالش‌، رضوانشهر، پره‌سر و ماسال با ظرفیت ١٢٥ لیتر در ثانیه، فاز اول آب‌رسانی‌ از سد مراش به‌ شهرهای‌ ماهنشان، دندی‌ و روستاهای‌ مسیر با ظرفیت ٩٠ لیتر در ثانیه، آبرسانی از سد «ماشکید علیا» به‌ شهر هیدوچ با ظرفیت ٣٠ لیتر در ثانیه، آب‌رسانی‌ به‌ شهر قیر با ظرفیت ١٨٠ لیتر در ثانیه، آب‌رسانی‌ به‌ شهرها و روستاهای‌ بن‌ تا بروجن‌ با ظرفیت ۱۷۳۵ لیتر در ثانیه، فاز ٢ کمربند جنوبی‌ آب‌رسانی‌ به‌ شهر اراک از سدکمال صالح‌ با ظرفیت ١٢٠٠ لیتر در ثانیه نیز از جمله طرح‌های آب‌رسانی بوده‌اند. همچنین طی این مدت خط‌ دوم آبرسانی به زاهدان و ایستگاه پمپاژ محمدشهر و تله‌‌متری‌ آب‌رسانی‌ به‌ بیرجند احداث شده‌اند.

طرح احیا و تعادل‌بخشی‌ منابع‌ آب زیرزمینی

در اجرای طرح احیا و تعادل‌بخشی منابع آب زیرزمینی تعداد ۲۱۸۵۸ دستگاه اندازه‌گیری هوشمند (کنتور) بر روی چاه‌های مجاز نصب و تعداد ۱۹۵۰۲ حلقه چاه غیرمجاز مسدود شده است که بیش از ۳۶۰ میلیون مترمکعب در برداشت از منابع آب زیرزمینی صرفه‌جویی شده است.

برنامه‌ اطلاع‌رسانی‌، آموزش و فرهنگ‌‌سازی

از سال ۱۴۰۰ تا سال ۱۴۰۱ تعداد نشست‌ها با نماینده بهره‌برداران منابع‌ آب و تشکل‌های‌ مرتبط ۵۳۷ مورد بوده است. همچنین تعداد ملاقات‌ها با مقامات اجرایی‌ شامل مقامات قضایی‌، انتظامی‌ و نظامی،‌ نیروی‌ مقاومت‌ بسیج،‌ استانداری‌، سازمان جهاد کشاورزی‌، اداره کل‌ محیط‌ زیست‌، شهرداری، ‌اداره کل‌ تعاون روستایی، آب و فاضلاب، توانیر و نیز دیدار با روحانیون، سازمان‌های‌ مردم نهاد،‌ نمایندگان مجلس،‌ نشست‌ با اصحاب رسانه و برگزاری کنفرانس مطبوعاتی‌،  یک هزار و ۳۱۱ جلسه بوده است.

در این مدت تعداد ۳۶۵ برنامه‌ از‌ صدا و سیمای‌ مراکز استان­ها درخصوص مدیریت منابع و مصارف آب پخش شده است. همچنین در طرح دانش‌آموزی نجات آب (داناب) طی این مدت، ۲۶۱۳۵۰۰ دانش‌آموز زیر نظر مربیان و معلمان آموزش دیده در زمینه مسائل آب، آموزش دیده‌اند. در بخش تبلیغات محیطی نیز ۵۰۰ مورد (بیلبورد و بنر) طراحی، چاب و نصب شده است.

کد خبر: 68270
  تاریخ خبر : 1402/06/08
  آخرین به‌روزرسانی : 1402/06/11
 علی پورخیری
 389